TR-Grid
Grid, bilgisayarların hesaplama ve veri depolama kaynaklarını internet üzerinden paylaşmak amacı ile oluşturulan bir servis olarak tanımlanabilir. Grid ile bilgisayarlar arasındaki basit haberleşmenin ötesine geçilerek küresel bilgisayar ağının büyük bir hesaplama kaynağına çevrilmesi hedeflenir.
Türkiye'de grid çalışmaları TÜBİTAK ULAKBİM ve çeşitli üniversitelerin bünyesinde bulunan yüksek başarımlı bilgisayar merkezlerinin birleştirilmesi ve uluslararası grid çalışmalarına katılımın sağlanması amacıyla 2003 yılında ULAKBİM koordinasyonunda “TR-Grid Ulusal Grid Oluşumu” adı altında başlatılmıştır. TR-Grid Ulusal Grid Oluşumu'nun idari yapısını şekillendirmek, yol haritasını çizmek ve bu konuda ulusal strateji ve politikaların belirlenmesini sağlamak için ULAKBİM Yönetim Kurulu kararı ile TR-Grid Danışma Kurulu oluşturularak faaliyete geçirilmiştir. TR-Grid Ulusal Grid Oluşumu ve e-Altyapısı hakkında kapsamlı bilgilere TR-Grid (
http://www.grid.org.tr ) web sitesinden erişebilirsiniz.
ULAKBİM yüksek başarımlı bilgi işleme konusundaki çalışmalarına 2003 yılında 128 işlemcili küme bilgisayar sistemini kurarak başlamıştır. "ULAKBİM Yüksek Başarımlı Bilgi İşlem Merkezi " adı altında 2003-2005 yılları arasında aktif olarak faaliyet gösteren küme bilgisayar sistemi çok sayıda araştırmacının paralel işlem yapabilmesine imkan tanımıştır. TR-Grid Ulusal Grid Oluşumu'nun aktif hale gelmesi ve ULAKBİM'in Avrupa Birliği 6. Çerçeve programı grid projelerindeki etkinliğinin artması sonucunda küme bilgisayar merkezi yazılım ve orta katman değişikliği yapılarak TR-Grid e-Altyapısına dönüştürülmüştür.
ULAKBİM, Avrupa Birliği destekli grid projelerinin yanı sıra TÜBİTAK destekli "Türk Ulusal Grid Altyapısı (TUGA)" projesi ile grid altyapısının ülke çapında yaygınlaştırılmasını ve genişletilmesini sağlamıştır. TUGA, yüksek başarımlı bilgisayar merkezlerinin üniversite bünyelerinde kurularak ulusal grid altyapısının oluşturulmasını amaçlayan bir projedir. Bu amaçla küme bilgisayar yapıları temin edilerek belirlenmiş merkezlere yerleştirmiştir. Projenin finansal desteği TÜBİTAK TARAL bütçesinden Bilim Kurulu kararı ile sağlanmış olup, her türlü yönetim ve teknik desteği ULAKBİM tarafından gerçekleştirilmiştir. Proje sürecinde ULAKBİM, Avrupa Birliği destekli grid projelerinde yer almaya devam ederek, TR-Grid altyapısının Avrupa grid altyapısı ile bütünleştirilmesini sağlamıştır. Ayrıca grid bilincinin oluşturulması ve yaygınlaştırılması için tanıtım toplantıları, Ulusla Grid Çalıştayı ile grid kullanıcı ve sistem yöneticisi eğitimleri düzenlenmiştir. AGMLAB tarafından geliştirilen “Eğitim Ontolojisi” bir grid uygulaması olarak TUGA projesi kapsamında desteklenmiştir.
TR-Grid e-Altyapısı mevcut yapısı ile araştırmacıların hesaplama ve depolama kaynağı ihtiyacını karşılamaya çalışmanın dışında ulusal kaynakların verimli kullanımını sağlamak amacı ile TÜBİTAK TBAG (Temel Bilimler Araştırma Grubu) ve EEEAG (Elektrik Elektronik ve Enformatik Araştırma Grubu) ile işbirliği yapmaktadır. TBAG ve EEEAG'ye yapılan proje önerilerinde hesaplama kaynaklarına duyulan ihtiyaç analizi ve bu ihtiyacın TR-Grid e-Altyapısınca karşılanabilirliği ULAKBİM tarafından yapılan teknik değerlendirme sonucunda ilgili gruplara sunulmaktadır.